2026-05-17T15:54:03.399Z http://ezaposleni.singidunum.ac.rs/rest/sciNaucniRezultati/oai

ezaposleni.singidunum.ac.rs/rest/sciNaucniRezultati/oai:2:4132 2017-01-04T23:19:26Z 2

Sezonske varijacije smrtnosti od kardiovaskularnih, respiratornih i malignih oboljenja na području Beograda 2016 314.48(497.11) http://ezaposleni.singidunum.ac.rs/rest/sciNaucniRezultati/oai/record/2/4132 http://www.doiserbia.nb.rs/img/doi/0038-982X/2016%20OnLine-First/0038-982X1600001S.pdf S. Stanišić N. Stanišić A. Stojić V. Džamić Cilj ovog rada je analiza sezonskih varijacija mortaliteta uzrokovanog kardiovaskularnim, respiratornim i malignim oboljenjima, kao i prikaz faktora životne sredine koji leže u osnovi ovog fenomena. Predstavljeno istraživanje se odnosi na Grad Beograd i sprovedeno je na osnovu podataka o dnevnoj smrtnosti dobijenih iz Gradskog zavoda za javno zdravlje za period od 2009. do 2014. godine, kao i podataka o godišnjoj smrtnosti dobijenih iz Republičkog zavoda za statistiku za period od 2000. do 2014. godine. Za analizu varijacija mortaliteta korišćene su Theil-Sen, smooth trend i metoda kubne spline interpolacije, dok su za ispitivanje distribucije korišćeni indeks sezonalnosti, indeks različitosti i indeks entropije. Rezultati pokazuju da je sezonalnost naročito izražena u slučaju kardiovaskularnog i respiratornog mortaliteta, sa najvišom stopom smrtnosti u februaru i martu i minimalnim vrednostima tokom letnjeg perioda. Suprotno tome, mortalitet uzrokovan malignim oboljenjima ne pokazuje značajne sezonske varijacije, a više od trećine smrtnih slučajeva se beleži među mlađim osobama, od 45 do 64 godine. Kada je u pitanju desezonalizovan trend, smrtnost od kardiovaskularnih oboljenja pokazuje stagnaciju, dok su mortalitet od malignih oboljenja i respiratorni mortalitet u umerenom odnosno značajnom porastu. Ovakav trend je uniforman u skoro svim beogradskim opštinama, a prosečne stope smrtnosti u poslednjih 15 godina su bile više u centralnim nego u perifernim zonama grada, naročito kada je u pitanju smrtnost od maligniteta. Bolje razumevanje sezonskih varijacija mortaliteta uzrokovanog hroničnim nezaraznim bolestima je neophodno kako bi se moglo preventivno delovati u cilju njegovog smanjenja, naročito onog dela koji se odnosi na kardiovaskularna i maligna oboljenja, za koji su godišnje stope među najvišim registrovanim u Evropi. article 10.2298/STNV151019001S 54 1 83 104 0038-982X Становништво