2026-06-11T00:03:34.682Z http://ezaposleni.singidunum.ac.rs/rest/sciNaucniRezultati/oai

ezaposleni.singidunum.ac.rs/rest/sciNaucniRezultati/oai:1:9190 2022-11-29T17:28:58Z 1

Geometrijska morfometrija lista - nova metoda za utvrđivanje stepena varijabilnosti šumskog drveća 2022 http://ezaposleni.singidunum.ac.rs/rest/sciNaucniRezultati/oai/record/1/9190 M. Jovanović J. Milovanović M. Nonić M. Šijačić-Nikolić Morfologija lista je najčešće proučavana primenom linearnih mera, na osnovu kojih je teško identifikovati razlike u obliku listova, zbog izraženog uticaja parametra veličine. U cilju prevazilaženja ovog izazova, tokom poslednjih godina, poraslo je interesovanje za korišćenje geometrijske morfometrije – savremene morfometrijske metode, koja proučava relativne položaje specifičnih tačaka, radi kvantifikacije veličine i oblika morfoloških struktura. U ovom radu su predstavljeni najčešće korišćeni protokoli u istraživanjima koja su zasnovana na primeni geometrijske morfometrije: (1) generalizovana Prokrustova analiza (GPA) i (2) morfološka analiza veličine i oblika (MASS). GPA analiza se koristi za eliminaciju efekta veličine, položaja i orijentacije i izdvajanje promenljivih oblika za svaki list iz uzorka. Radi procene razlika u obliku, podaci dobijeni GPA analizom se proveravaju primenom analize varijanse (ANOVA), analizom glavnih komponenti (PCA), kanonijskom diskriminantnom analizom (CDA) i analizom grozdovanja, dok se razlike u veličini utvrđuju analizom veličine centroida (CS). Za dalje proučavanje razlika u obliku i veličini listova koristi se MASS analiza, pomoću koje se dobijaju informacije o dužini, širini i površini listova, odnosu dužina/širina, kao i o fluktuirajućoj asimetriji, zaobljenosti, cirkularnosti i solidnosti. MASS analiza se koristi i za dobijanje polaznih podataka za eliptičnu Furijeovu analizu (EFA), čiji je krajnji cilj generisanje prosečne konture lista za svaku analiziranu grupu. Primena geometrijske morfometrije i pratećih protokola testirana je od strane autora u populacijama pojedinih vrsta hrastova na različitim lokalitetima u Srbiji, a pregled publikovanih rezultata je dat u ovom radu. Opšti zaključak je da je, upotrebom pomenute metode, geometrijska informacija o razlikama u obliku lista očuvana, statistička moć izraženija i da se podaci lako mogu vizualizovati. conferenceObject 128 147 Nove tehnologije i prakse u poljoprivredi i šumarstvu. Radovi sa naučnog skupa održanog 24.11.2022. godine. Akademija inženjerskih nauka Srbije - AINS, Odeljenje biotehničkih nauka