2026-05-05T05:42:57.736Z http://ezaposleni.singidunum.ac.rs/rest/sciNaucniRezultati/oai

ezaposleni.singidunum.ac.rs/rest/sciNaucniRezultati/oai:1:5078 2017-04-28T23:44:03Z 1

Odnos sportskog samopouzdanja sa demografskim, situacionim i psihološkim karakteristikama sportista 2010 796/799(082) http://ezaposleni.singidunum.ac.rs/rest/sciNaucniRezultati/oai/record/1/5078 http://www.fsfv.ni.ac.rs/nauka/fis-komunikacije/zbornici-radova-sa-fis-komunikacija LJ. Bačanac M. Nikolić J. Ilić Odavno je utvrđeno da je samopouzdanje jedan od najznačajnijih faktora sportske uspešnosti. Za razliku od generalnog samopoštovanja koje govori koliko neka osoba ceni svoje opšte kvalitete, sportsko samopouzdanje predstavlja stepen uverenosti osobe u svoje sposobnosti da može biti uspešna u sportu. Zato se sportsko samopouzdanje ne može izjednačiti sa generalnim samopouzdanjem neke osobe i ono, po mišljenju Vealy i Knight-a (2002), predstavlja multidimenzionalni konstrukt. Pomenuti autori su identifikovali devet izvora sportskog samopouzdanja, a studije su potvrdile da su sledećih pet najvažniji: fizička/mentalna spremnost, socijalna podrška, majstorstvo, demonstracija sposobnosti i telesna samoprezentacija. Domaća istraživanja (Bačanac, Lazarević, 1977; Ilić, Bačanac, Mazić, 2010) su pokazala da sportsko samopouzdanje zavisi i od pola sportiste, njegove starosti, dužine bavljenja sportom, generalnog samopoštovanja i razvijenosti psiholoških veština borbe. Cilj ovog istraživanja je da se na većem uzorku sportista provere dosadašnji nalazi o povezanosti sportskog samopouzdanja sa bitnim demografskim, situacionim i psihološkim svojstvima sportista. Istraživanje je izvedeno na uzorku od 1032 sportista oba pola (616 muškarci; 416 žena) prosečne starosti 17.5 god. i prosečnog takmičarskog staža od 9 godina. Za ispitivanje generalnog samopoštovanja korišćen je Rozenbergov upitnik GSE (Rosenberg, 1965), za merenje sportskog samopouzdanja - SCI (Vealey & Knight, 2002), a za ispitivanje takmičarske anksioznosti - SCAT (Martens, 1977 i dopunjena verzija, Bačanac, 1989). Dobijeni podaci potvrđuju nalaze ranijih studija i našu hipotezu da su generalno samopoštovanje, nivo crte takmičarske anksioznosti i njihovo sportsko iskustvo značajni prediktori sportskog samopouzdanja. Oni zajedno objašnjavaju 32% varijanse sportskog samopouzdanja. Istovremeno, u skladu sa našim očekivanjem, pol, starost i vrsta sporta (prema kontaktnosti) predstavljaju činioce koji značajno doprinose razlikama u sportskom samopouzdanju. Ovi nalazi su dobar putokaz trenerima i roditeljima na koji način mogu razvijati, održavati i jačati sportsko samopouzdanje (preko podsticanja generalnog samopoštovanja, razvoja pravilne takmičarske orijentacije i optimalizacije takmičarske anksioznosti) i na taj način uticati na njihovu takmičarsku uspešnost i ličnu dobrobit. Ključne reči: Sportsko samopouzdanje, značajne determinante, generalno samopoštovanje, takmičarska anksioznost, iskustvo u sportu conferenceObject 245 257 XIV međunarodni naučni skup „Fis komunikacije 2010“ u sportu, fizičkom vaspitanju i rekreacji